Rząd zapowiada koniec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia i szybszą e-rejestrację

Równe zasady w publicznej ochronie zdrowia mają stać się standardem

W publicznej ochronie zdrowia ma nie być już miejsca na sytuacje, w których jedni pacjenci są obsługiwani szybciej tylko dlatego, że mają odpowiednie znajomości albo korzystają z nieformalnych układów. W centrum rządowych zapowiedzi znalazło się przywrócenie zasady, że dostęp do świadczeń medycznych ma być równy dla wszystkich. Donald Tusk podkreślił, że system musi zostać tak uporządkowany, by nie dało się go wykorzystywać do omijania reguł. Jak zaznaczył, władze nie zamierzają pobłażać praktykom, które prowadzą do nierównego traktowania pacjentów.

Premier wskazał, że problem nie dotyczy wyłącznie pojedynczych przypadków, ale ujawnia słabości całego systemu. W jego ocenie chodzi zarówno o złe decyzje konkretnych osób, jak i o rozwiązania, które pozwalają na nadużycia. Dlatego zapowiedziano działania nie tylko wobec sprawców nieprawidłowości, lecz także wobec mechanizmów, które takie zachowania umożliwiają. W praktyce oznacza to zapowiedź zmian, które mają objąć organizację pracy placówek, zasady zapisu na wizyty i sposób nadzoru nad całym systemem.

"Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier dodał również, że niedopuszczalne są wszelkie mechanizmy prowadzące do nierównego dostępu do leczenia. W praktyce chodzi o takie rozwiązania, które pozwalają wybranym pacjentom przechodzić przed innymi, mimo obowiązujących zasad kolejki. Według rządu równy dostęp ma być nie tylko wymogiem prawa, ale też podstawowym standardem przyzwoitości. To właśnie dlatego zapowiedziano zdecydowane działania wobec najbardziej rażących nadużyć.

„Saloniki VIP”, nieformalne zeszyty i omijanie kolejek mają zniknąć

Jednym z najmocniej akcentowanych problemów są tzw. „saloniki VIP”, czyli praktyki tworzące uprzywilejowaną ścieżkę dla wybranych pacjentów. Z rządowych zapowiedzi wynika jasno, że tego rodzaju rozwiązania mają zostać wyeliminowane. Podkreślono, że dostęp do publicznej ochrony zdrowia nie może zależeć od znajomości ani od nieformalnych ustaleń. W ocenie premiera i resortu zdrowia to właśnie te mechanizmy podważają zaufanie do całego systemu.

Wśród wskazywanych nieprawidłowości pojawia się również omijanie kolejek poprzez nieformalne zapisy, w tym funkcjonowanie tzw. „zeszytu” w szpitalach. Tego typu praktyki mają pozwalać na przyjmowanie pacjentów poza oficjalnym systemem i poza kolejnością, co uderza w osoby czekające zgodnie z zasadami. Rząd chce uszczelnić cały mechanizm tak, by podobne obejścia były po prostu niemożliwe. Jak podkreślono, transparentność zapisów ma być jednym z kluczowych narzędzi kontroli.

"Dla Ministerstwa Zdrowia i NFZ zadanie jest proste: to zjawisko musi zniknąć. Zgodnie z prawem i przyzwoitością dostęp do usług medycznych w publicznej ochronie zdrowia powinien być równy i niezależny od znajomości"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Władze wskazują, że eliminacja tych patologii jest konieczna nie tylko dla pacjentów, ale też dla uczciwej większości pracowników ochrony zdrowia. Z rządowych wypowiedzi wynika, że uszczelnienie systemu ma chronić lekarzy, pielęgniarki i pozostały personel przed sytuacjami, w których cała branża jest oceniana przez pryzmat nadużyć. To także sygnał, że zmiany mają objąć nie pojedynczy szpital, ale cały model działania publicznej służby zdrowia. Z tego powodu temat traktowany jest jako systemowy, a nie lokalny incydent.

E-rejestracja ma uporządkować zapisy i pokazać, gdzie dochodzi do nadużyć

Duży nacisk położono na e-rejestrację, którą rząd chce wdrożyć możliwie jak najszybciej. Premier polecił przyspieszenie prac nad jej ostatecznym uruchomieniem, podkreślając, że nowe rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość zapisów na wizyty. Elektroniczny system ma też pomóc w lepszym nadzorze nad kolejkami i ułatwić wykrywanie nieprawidłowości. W praktyce oznacza to większą kontrolę nad tym, kto, kiedy i na jakiej zasadzie trafia do specjalisty.

Według zapowiedzi e-rejestracja ma nie tylko uporządkować proces zapisów, ale też ujawnić miejsca, w których system działa nieprawidłowo. Dzięki temu łatwiej będzie sprawdzić, gdzie dochodzi do obchodzenia kolejek albo do nieformalnego dopisywania pacjentów. Rząd liczy, że rozwiązanie da bardziej przejrzysty obraz obciążenia placówek i skróci przestrzeń do nadużyć. To także element, który ma wzmocnić zaufanie pacjentów do publicznej ochrony zdrowia.

W tym samym pakiecie zmian pojawia się także postulat kontroli zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia. Premier zwrócił się o to, by odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków. Ma to służyć większej przejrzystości, a jednocześnie nie oznaczać kwestionowania pracy ani wynagrodzeń personelu medycznego. Rząd przedstawia ten krok jako narzędzie porządkowania systemu, a nie jako atak na środowisko medyczne.

• e-rejestracja ma zostać wdrożona w przyspieszonym trybie
• system ma pokazać, gdzie dochodzi do omijania kolejek i innych nieprawidłowości
• instytucja w Ministerstwie Zdrowia ma otrzymać wgląd w zarobki finansowane ze środków publicznych
• rząd zapowiada działania wobec „saloników VIP”, „zeszytów” i innych nieformalnych praktyk

Szpital Południowy w Warszawie jako przykład szerszego problemu

W komunikacie rządowym jako punkt odniesienia pojawiły się nieprawidłowości ujawnione w Szpitalu Południowym w Warszawie. Według premiera nie jest to przypadek odosobniony, lecz przykład problemów obecnych w wielu polskich placówkach. To ważne rozróżnienie, bo pokazuje, że sprawa nie kończy się na jednej instytucji i jednym zespole odpowiedzialnym za organizację pracy. W ocenie rządu podobne mechanizmy mogą występować także gdzie indziej, choć nie zawsze są równie widoczne.

W związku z ujawnionymi nieprawidłowościami doszło już do dymisji osób odpowiedzialnych za sytuację w szpitalu. Tego samego dnia swoje rezygnacje złożyły też dwie wiceprezydent Warszawy. Rząd zaznacza jednak, że same odejścia z funkcji nie rozwiązują problemu, jeśli w systemie nadal pozostają luki umożliwiające nadużycia. Dlatego nacisk położono na zmiany strukturalne, a nie tylko na reakcje personalne.

Premier podkreślił również, że konieczne jest skasowanie najbardziej rażących patologii już teraz, bez czekania na pełną przebudowę całego systemu. Chodzi zwłaszcza o takie rozwiązania, które pozwalają wybranym osobom korzystać z publicznej służby zdrowia na lepszych warunkach niż reszta pacjentów. W tym kontekście pojawił się apel do środowiska lekarskiego o współpracę, a nie o konfrontację. Rząd przedstawia to jako wspólny interes pacjentów i uczciwie pracujących medyków.

"Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Leczenie z publicznych pieniędzy pod większą kontrolą, ale bez obniżania rangi pracy medyków

Wśród zapowiedzi znalazła się także kontrola sytuacji, w której medycy pracują w wielu miejscach jednocześnie i pobierają wynagrodzenia finansowane ze środków publicznych. Premier wskazał na potrzebę sprawdzenia, kto, ile i w ilu placówkach zarabia z państwowych pieniędzy. Taki nadzór ma pomóc uporządkować system i ograniczyć zjawiska, które budzą wątpliwości wśród pacjentów. Jednocześnie rząd zaznacza, że nie chodzi o podważanie pracy personelu medycznego ani o ograniczanie uczciwych dochodów.

W wypowiedziach podkreślono, że celem zmian jest większa przejrzystość działania publicznej ochrony zdrowia. Ma temu towarzyszyć poszanowanie pracy lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników medycznych, którzy rzeczywiście zajmują się pacjentami. Rząd stara się więc połączyć dwie rzeczy: skuteczniejszą kontrolę systemu i zachowanie uznania dla tych, którzy pracują zgodnie z zasadami. W tym sensie zapowiadane działania dotyczą zarówno porządku organizacyjnego, jak i standardów etycznych.

Premier zaapelował też do Minister Zdrowia i prezesa NFZ, by przygotowali jasne rekomendacje systemowe w tych sprawach. To oznacza, że oczekiwane są konkretne propozycje, a nie jedynie ogólne deklaracje. W tle pozostaje też presja na szybkie uruchomienie e-rejestracji oraz uszczelnienie całego procesu zapisów. Wszystkie te elementy mają złożyć się na bardziej przejrzysty i równy dostęp do leczenia w publicznym systemie.

W drugiej części wypowiedzi Donald Tusk odniósł się również do kwestii bezpieczeństwa europejskiego i przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Jak mówił, zwrócił się do Władysława Kosiniaka-Kamysza, który współpracuje z Radosławem Sikorskim, aby bardzo precyzyjnie informowano o stanowisku rządu Prezydenta reprezentującego Polskę na szczytach NATO zgodnie z wieloletnią tradycją. Zaznaczył też, że spotkanie w Ankarze ma w praktyce zamykać etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność, zwłaszcza w zakresie finansowania i gotowości militarnej w obszarze broni konwencjonalnej. W ocenie szefa rządu Polska ma być w tym obszarze przykładem dla NATO.

• Szpital Południowy w Warszawie został wskazany jako przykład szerszych nieprawidłowości
• z funkcji zrezygnowały dwie wiceprezydent Warszawy
• zbliżający się szczyt NATO w Ankarze ma zakończyć ważny etap zmian w podejściu Europy do bezpieczeństwa
• Władysław Kosiniak-Kamysz i Radosław Sikorski mają przekazywać precyzyjne informacje o stanowisku rządu