Nowy most w Głuchołazach otwarty. Premier: pomoc państwa była niezbędna
W Głuchołazach oddano do użytku nowy most na rzece Biała Głuchołaska, który już na stałe połączył dwie części miasta i przywrócił ciągłość drogi krajowej nr 40. To nie tylko symbol odbudowy po katastrofalnej powodzi z września 2024 r., ale także dowód na to, że państwo potrafi skutecznie reagować w sytuacjach kryzysowych. Premier Donald Tusk, który uczestniczył w uroczystości, podkreślił, że bez masywnej pomocy rządowej mieszkańcy i samorząd nie mieliby szans samodzielnie poradzić sobie ze skutkami żywiołu. Nowa przeprawa jest znacznie bardziej odporna na wezbrania wód, a jej budowa wpisuje się w strategię odbudowy regionu po jednej z najtragiczniejszych powodzi ostatnich dekad.
Ewakuacja, pomoc doraźna i miliardowe wsparcie
Wrzesień 2024 r. na długo zapadnie w pamięci mieszkańców południowych województw. Gwałtowna powódź zniszczyła domy, drogi, mosty i infrastrukturę krytyczną w wielu miejscowościach. Głuchołazy stały się symbolem walki z żywiołem – to tutaj woda zniszczyła „most Andrzeja”, odcinając od siebie części miasta i paraliżując ruch tranzytowy do Czech. Jak mówił premier Tusk, „walka o most – wtedy przegrana, bo woda okazała się silniejsza – ale też dramat setek mieszkańców – to wszystko kazało nam jeszcze poważniej podejść do kwestii pomocy dla terenów popowodziowych”. Rząd natychmiast uruchomił działania kryzysowe: dzięki zasobom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych i zaangażowaniu wojska w ciągu kilku tygodni powstał most tymczasowy, który umożliwił dojazd służbom i mieszkańcom. Jednocześnie ruszyły prace nad trwałą przeprawą.
Skala pomocy państwa była bezprecedensowa. Łącznie na rzecz wszystkich poszkodowanych regionów rząd przeznaczył 11 mld zł – to największa kwota w historii polskiego państwa na walkę ze skutkami żywiołu. Z tej puli ponad 1 mld zł trafił bezpośrednio do 62 tys. rodzin w formie zasiłków. Wsparcie objęło prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji na odbudowę infrastruktury po pomoc socjalną dla powodzian. Premier podkreślał, że rząd „uparł się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach” – to 365 mln zł tylko na potrzeby tego miasta, w tym odbudowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej.
„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Nowa przeprawa – odporna na wielką wodę i lepiej zaprojektowana
Nowy most w Głuchołazach to przykład tzw. odbudowy plus – obiekt jest nowoczesny i przygotowany na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Jak poinformował minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński, konstrukcję położono o niemal metr wyżej niż jej poprzednika. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach umieszczonych za umocnionymi wałami koryta rzeki, co minimalizuje ryzyko podmycia podczas kolejnej fali powodziowej. Koszt budowy mostu oraz towarzyszącej infrastruktury technicznej wyniósł 65 mln zł.
Minister infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę, że przeprawa nie tylko poprawi bezpieczeństwo, ale również ułatwi codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami. „Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu” – powiedział Klimczak. Z kolei minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak dodał, że „takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”.
„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”
Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Prace w Głuchołazach jednak się nie kończą. W planach jest między innymi remont mostu Świętego Wojciecha oraz inwestycje na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym – łącznie na kwotę blisko 50 mln zł. Rząd zapowiada dalsze wsparcie dla innych miejscowości dotkniętych powodzią, takich jak Lądek Zdrój, Stronie Śląskie czy Bardo. Co istotne, ponad 6 mld zł z całej puli 11 mld zł pochodzi z Funduszy Europejskich – to środki, które bezpośrednio trafiają do regionów na odbudowę i modernizację.
- 11 mld zł – łączna kwota pomocy rządowej dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią (najwyższa w historii).
- 365 mln zł – środki przeznaczone wyłącznie dla Głuchołaz na odbudowę infrastruktury i pomoc doraźną.
- 65 mln zł – koszt budowy nowego mostu wraz z infrastrukturą techniczną.
- 62 tys. rodzin otrzymało bezpośrednie zasiłki z puli 1 mld zł.
- 6 mld zł z Funduszy Europejskich w ramach całego pakietu pomocowego.
Co to oznacza dla mieszkańców Mikołów i regionu?
Choć Głuchołazy leżą na Opolszczyźnie, a Mikołów w województwie śląskim, to inwestycja ta ma znaczenie również dla lokalnej społeczności. Przede wszystkim pokazuje, że rząd jest gotowy do szybkiego i skoordynowanego działania w obliczu katastrof naturalnych – co uspokaja mieszkańców zagrożonych terenów, w tym tych wzdłuż rzek płynących przez Mikołów (np. Promna, Jamna). Dla kierowców z naszego regionu nowy most w Głuchołazach oznacza też odtworzenie ważnego szlaku tranzytowego do Czech – droga krajowa nr 40 to alternatywa dla często zakorkowanej autostrady A1, szczególnie w sezonie turystycznym. Ponadto, doświadczenia z odbudowy w Głuchołazach mogą być wykorzystane przy modernizacji lokalnych przepraw w województwie śląskim – np. w Tychach, Bieruniu czy na DK81. Warto też podkreślić, że część środków unijnych na walkę ze skutkami powodzi może trafić do gmin w naszym regionie, jeśli wystąpią podobne zdarzenia. Dla przedsiębiorców z Mikołów oznacza to większe poczucie stabilności i zabezpieczenia przed skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych, które stają się coraz częstsze.
Premier Donald Tusk zapowiedział, że rząd nie kończy pomocy – w Głuchołazach trwają prace nad kolejnymi obiektami, a podobne projekty są planowane w innych zniszczonych miejscowościach. Dla mieszkańców Mikołów to sygnał, że państwo staje na wysokości zadania, a środki publiczne są wydawane na konkretne, namacalne efekty – od mostów po szkoły i żłobki. To również lekcja, że solidarność między regionami działa w praktyce, a każda złotówka z budżetu państwa czy funduszy europejskich inwestowana w odporność na powodzie przynosi korzyści całemu krajowi.
„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów